Marzenie o Medycynie: Droga do Zawodu Lekarza i Specjalisty w Polsce

Marzenie o Medycynie: Droga do Zawodu Lekarza i Specjalisty w Polsce

Czy od dziecka marzysz o niesieniu pomocy innym, o zgłębianiu tajników ludzkiego organizmu i byciu częścią elitarnej grupy profesjonalistów, których praca ma realny wpływ na życie i zdrowie społeczeństwa? Studia medyczne w Polsce to jedna z najbardziej wymagających, ale jednocześnie najbardziej satysfakcjonujących ścieżek edukacyjnych, otwierająca drzwi do kariery pełnej wyzwań, prestiżu i nieustannego rozwoju. Polskie uczelnie medyczne od lat cieszą się uznaniem na arenie międzynarodowej, kształcąc wysokiej klasy specjalistów, którzy z powodzeniem odnajdują się zarówno w krajowym systemie opieki zdrowotnej, jak i za granicą. Niniejszy artykuł stanowi kompleksowy przewodnik po świecie studiów medycznych w Polsce, oferując wgląd w ich strukturę, dostępne kierunki, proces rekrutacji, możliwości rozwoju zawodowego i perspektywy, jakie czekają na absolwentów. Przygotuj się na podróż przez świat anatomii, fizjologii, farmakologii i klinicznych wyzwań, która może odmienić Twoje życie!

System Kształcenia Medycznego w Polsce: Czas Trwania i Formy Studiów

Polska edukacja medyczna wyróżnia się specyficzną strukturą, która łączy tradycję z nowoczesnymi wymogami rynku pracy i postępem nauki. Zrozumienie jej jest kluczowe dla każdego, kto rozważa rozpoczęcie kariery w służbie zdrowia.

Jednolite Studia Magisterskie – Kręgosłup Edukacji Medycznej

Większość kluczowych kierunków medycznych, takich jak kierunek lekarski, lekarsko-dentystyczny czy farmacja, realizowana jest w formie jednolitych studiów magisterskich. Oznacza to, że cały cykl kształcenia trwa nieprzerwanie, bez podziału na studia licencjackie i magisterskie.

* Kierunek lekarski: To bez wątpienia najbardziej prestiżowy i oblegany kierunek. Trwa sześć lat i obejmuje naukę teoretyczną, przedmioty przedkliniczne (np. anatomia, fizjologia, patomorfologia) oraz intensywne kształcenie kliniczne, realizowane w szpitalach i przychodniach. Po ukończeniu studiów absolwent uzyskuje tytuł lekarza. Następnie czeka go staż podyplomowy (13 miesięcy) oraz Lekarski Egzamin Końcowy (LEK), który jest przepustką do rozpoczęcia specjalizacji.
* Kierunek lekarsko-dentystyczny: Podobnie jak kierunek lekarski, trwa sześć lat i kończy się uzyskaniem tytułu lekarza dentysty. Program nauczania koncentruje się na specyfice chorób jamy ustnej, protetyce, ortodoncji i chirurgii szczękowo-twarzowej.
* Farmacja: Studia trwają pięć i pół roku (11 semestrów, wliczając 6-miesięczną praktykę zawodową) i prowadzą do uzyskania tytułu magistra farmacji. Kładą nacisk na chemię leków, farmakologię, farmakognozję oraz zagadnienia związane z produkcją i dystrybucją farmaceutyków.

Studia Dwustopniowe: Licencjat i Magister

Część kierunków medycznych i okołomedycznych opiera się na systemie bolońskim, czyli podziale na studia pierwszego stopnia (licencjackie) i drugiego stopnia (magisterskie). Daje to większą elastyczność i możliwość zdobycia kwalifikacji zawodowych na wcześniejszym etapie.

* Pielęgniarstwo: Trzyletnie studia licencjackie (pierwszego stopnia) przygotowują do samodzielnego wykonywania zawodu pielęgniarki/pielęgniarza. Dwustopniowe studia magisterskie (dwa lata) pozwalają na pogłębienie wiedzy, specjalizację i objęcie stanowisk kierowniczych lub naukowych.
* Fizjoterapia: Jednolite studia magisterskie na tym kierunku trwają obecnie pięć lat. Jednakże, jeszcze do niedawna, fizjoterapia była oferowana w systemie dwustopniowym (3 lata licencjat + 2 lata magisterium). Warto sprawdzić aktualne wymogi każdej uczelni.
* Dietetyka: Standardowo są to trzyletnie studia licencjackie, po których można kontynuować naukę na dwuletnich studiach magisterskich.
* Ratownictwo Medyczne: Zazwyczaj są to trzyletnie studia licencjackie, które dają uprawnienia do pracy w zespołach ratownictwa medycznego.
* Inne kierunki: Wiele pokrewnych kierunków, takich jak zdrowie publiczne, inżynieria biomedyczna, analityka medyczna, kosmetologia czy elektroradiologia, również oferuje kształcenie dwustopniowe.

Tryby Nauczania: Stacjonarny, Niestacjonarny i Online

* Studia Stacjonarne (dzienne): To najczęściej wybierany tryb, oferujący intensywny kontakt z wykładowcami, zajęcia laboratoryjne i kliniczne w ciągu dnia. Jest to tryb bezpłatny na uczelniach publicznych dla obywateli Polski i UE.
* Studia Niestacjonarne (zaoczne/wieczorowe): Dostępne są dla wybranych kierunków (np. pielęgniarstwo, zdrowie publiczne, dietetyka, rzadziej lekarski – choć bywały takie oferty). Zazwyczaj zajęcia odbywają się w weekendy lub wieczorami, co umożliwia łączenie nauki z pracą zawodową. Są to studia płatne. W przypadku kierunku lekarskiego, studia w trybie niestacjonarnym są równie intensywne i wymagają olbrzymiego zaangażowania czasowego, często zbliżonego do trybu stacjonarnego, ze względu na konieczność odbywania praktyk.
* Tryb Online: W medycynie, ze względu na konieczność zajęć laboratoryjnych, praktycznych i klinicznych, studia w pełni online są praktycznie niemożliwe. Elementy e-learningu (wykłady, materiały) są jednak coraz częściej wykorzystywane jako uzupełnienie tradycyjnych zajęć, zwłaszcza w obliczu globalnych wyzwań, jak pandemia.

Niezależnie od wybranego trybu, polskie uczelnie medyczne kładą ogromny nacisk na połączenie solidnej wiedzy teoretycznej z praktycznymi umiejętnościami, które są kluczowe w pracy z pacjentem.

Oferta Kierunków Medycznych: Poza Lekarskim Horyzontem

Choć kierunek lekarski dominuje w świadomości społecznej, świat studiów medycznych oferuje znacznie szerszą paletę fascynujących specjalizacji, każda z nich odgrywająca niezastąpioną rolę w kompleksowym systemie opieki zdrowotnej.

Kierunek Lekarski – Fundament Systemu

Jak już wspomniano, studia te przygotowują wszechstronnych lekarzy, zdolnych do diagnozowania, leczenia i profilaktyki chorób. Program jest niezwykle obszerny, obejmując:
* Nauki podstawowe: anatomia, fizjologia, biochemia, histologia, patomorfologia, mikrobiologia.
* Nauki kliniczne: choroby wewnętrzne, chirurgia, pediatria, ginekologia, neurologia, psychiatria, dermatologia, okulistyka, otolaryngologia, medycyna rodzinna i wiele innych.
Studenci zdobywają umiejętności interpretacji badań obrazowych (RTG, USG, MRI), laboratoryjnych, przeprowadzania wywiadów lekarskich, badania fizykalnego pacjenta, a także podstawowych procedur, takich jak iniekcje, szycie ran, intubacja. Wymagane są nie tylko wysokie zdolności intelektualne, ale także empatia, odporność na stres i umiejętność pracy w zespole.

Pielęgniarstwo – Serce Opieki nad Pacjentem

Pielęgniarki i pielęgniarze to fundament każdego oddziału szpitalnego i placówki medycznej. Ich praca to nie tylko wykonywanie zaleceń lekarskich, ale przede wszystkim holistyczna opieka nad pacjentem. Studenci pielęgniarstwa uczą się:
* Podstaw opieki pielęgniarskiej: monitorowanie funkcji życiowych, podawanie leków, pielęgnacja ran, obsługa aparatury medycznej.
* Specjalistycznych procedur: np. cewnikowanie, resuscytacja, wsparcie w procedurach diagnostycznych i zabiegowych.
* Psychologii i komunikacji: umiejętność budowania relacji z pacjentem i jego rodziną, wsparcie psychiczne, edukacja zdrowotna.
* Etyki i prawa medycznego: zrozumienie odpowiedzialności zawodowej i praw pacjenta.
Absolwenci pielęgniarstwa mogą specjalizować się w wielu dziedzinach, np. pielęgniarstwie anestezjologicznym, chirurgicznym, pediatrycznym, psychiatrycznym, położniczym, co otwiera im drogę do zaawansowanych ról klinicznych.

Farmacja – Eksperci od Leków

Farmaceuta to nie tylko osoba wydająca leki w aptece. To profesjonalista, którego wiedza obejmuje cały cykl życia leku – od jego odkrycia, przez syntezę, badania kliniczne, produkcję, kontrolę jakości, aż po właściwe stosowanie i monitorowanie efektów. Studia farmaceutyczne kształcą w zakresie:
* Chemii leków i farmakologii: mechanizmy działania substancji czynnych, ich interakcje, dawkowanie.
* Technologii postaci leku: jak tabletki, maści, krople są produkowane i dlaczego przybierają taką, a nie inną formę.
* Farmakognozji: badanie roślin leczniczych i substancji naturalnych.
* Opieki farmaceutycznej: doradztwo pacjentom, monitorowanie terapii, wykrywanie i zapobieganie błędom lekowym.
Absolwenci farmacji znajdują zatrudnienie nie tylko w aptekach ogólnodostępnych i szpitalnych, ale także w przemyśle farmaceutycznym (badania i rozwój, produkcja, marketing), laboratoriach analitycznych, instytucjach nadzoru nad lekami czy w dziale badań klinicznych.

Fizjoterapia – Droga do Sprawności

Fizjoterapia to klucz do powrotu do pełnej sprawności po urazach, operacjach, w chorobach przewlekłych układu ruchu i nerwowego. Studia fizjoterapii to połączenie głębokiej wiedzy o ludzkim ciele z praktycznymi umiejętnościami terapeutycznymi. Program obejmuje:
* Anatomię, biomechanikę, fizjologię: szczegółowe zrozumienie budowy i funkcjonowania narządów ruchu.
* Metody fizjoterapeutyczne: kinezyterapia (leczenie ruchem), fizykoterapia (np. elektroterapia, termoterapia, magnetoterapia), masaż leczniczy, manualne techniki terapii.
* Diagnostykę funkcjonalną: ocena zakresu ruchu, siły mięśniowej, postawy.
* Rehabilitację w różnych schorzeniach: neurologicznych (np. po udarach), ortopedycznych (np. po złamaniach), reumatologicznych, u dzieci i osób starszych.
Fizjoterapeuci pracują w szpitalach, przychodniach rehabilitacyjnych, sanatoriach, klubach sportowych, a także prowadzą prywatne gabinety. Zapotrzebowanie na tych specjalistów rośnie wraz ze starzeniem się społeczeństwa i rosnącą świadomością profilaktyki zdrowotnej.

Dietetyka – Zdrowie na Talerzu

W dobie rosnącej świadomości zdrowotnej i plagi chorób cywilizacyjnych (otyłość, cukrzyca, choroby serca), rola dietetyka staje się nieoceniona. Studia dietetyczne przygotowują specjalistów, którzy potrafią:
* Analizować skład produktów spożywczych: ich wpływ na organizm, wartość odżywczą.
* Tworzyć indywidualne plany żywieniowe: dla osób zdrowych (sportowców, kobiet w ciąży), ale przede wszystkim dla pacjentów z różnymi schorzeniami (cukrzyca, choroby nerek, celiakia, alergie pokarmowe).
* Przeprowadzać edukację żywieniową: uczyć pacjentów zdrowych nawyków, obalać mity żywieniowe.
* Współpracować z zespołem medycznym: jako integralny element terapii chorób.
Dietetycy pracują w szpitalach (oddziały chorób metabolicznych, onkologiczne), klinikach leczenia otyłości, placówkach sportowych, centrach fitness, ale też w firmach cateringowych czy jako niezależni konsultanci.

Ratownictwo Medyczne – Pierwsza Linia Pomocy

To kierunek dla osób o silnych nerwach, zdolnych do szybkiego działania i podejmowania decyzji w sytuacjach kryzysowych. Ratownicy medyczni są pierwszymi, którzy docierają na miejsce wypadku czy nagłego zachorowania. Studia przygotowują ich do:
* Udzielania pierwszej pomocy: w pełnym zakresie, od resuscytacji krążeniowo-oddechowej po tamowanie krwotoków i unieruchamianie złamań.
* Oceny stanu pacjenta: umiejętność szybkiej diagnostyki wstępnej i stabilizacji stanu.
* Obsługi specjalistycznego sprzętu: defibrylatory, respiratory, narzędzia do intubacji.
* Współpracy z innymi służbami: policją, strażą pożarną, szpitalnymi oddziałami ratunkowymi.
Program często obejmuje intensywne zajęcia symulacyjne i praktyki w szpitalnych oddziałach ratunkowych oraz w karetkach pogotowia.

Inne Kierunki o Medycznym Charakterze

Warto wspomnieć o innych kierunkach, które choć nie zawsze są bezpośrednio związane z praktyką lekarską, są integralną częścią systemu zdrowia:
* Analityka Medyczna: specjaliści od badań laboratoryjnych, kluczowi dla diagnostyki.
* Zdrowie Publiczne: specjaliści od prewencji, promocji zdrowia i zarządzania w ochronie zdrowia.
* Elektroradiologia: obsługa aparatury diagnostycznej (RTG, TK, MRI) i terapeutycznej (radioterapia).
* Inżynieria Biomedyczna: projektowanie, tworzenie i obsługa sprzętu medycznego.
* Kosmetologia: dbałość o zdrowie i wygląd skóry, często we współpracy z dermatologami.

Każdy z tych kierunków wymaga od kandydatów pasji, zaangażowania i gotowości do ciągłego poszerzania wiedzy. Wybór odpowiedniej ścieżki zależy od indywidualnych predyspozycji i zainteresowań.

Rekrutacja na Studia Medyczne: Przygotowanie i Wyzwania

Dostanie się na studia medyczne w Polsce to jedno z najbardziej wymagających wyzwań edukacyjnych. Konkurencja jest ogromna, a progi punktowe z matur z roku na rok bywają wyższe. Przygotowanie do tego etapu wymaga strategii, konsekwencji i sporej dozy determinacji.

Wymagania Maturalne – Klucz do Sukcesu

Absolutną podstawą rekrutacji są wyniki z egzaminu maturalnego. W większości przypadków kluczowe przedmioty to:
* Biologia (poziom rozszerzony): Ten przedmiot jest niemal zawsze najważniejszy. Wiele uczelni przydziela mu największą wagę w procesie rekrutacji.
* Chemia (poziom rozszerzony): Drugi filar, równie istotny jak biologia. Zrozumienie podstaw chemii organicznej i nieorganicznej jest fundamentalne dla medycyny.
* Fizyka (poziom rozszerzony) lub Matematyka (poziom rozszerzony): W zależności od uczelni i kierunku, wymagany jest jeden z tych przedmiotów. Coraz częściej uczelnie dają wybór, co jest korzystne dla kandydatów.
* Dodatkowe przedmioty: Niektóre uczelnie mogą brać pod uwagę również język obcy (poziom rozszerzony) jako jeden z przedmiotów rekrutacyjnych, choć zazwyczaj z mniejszą wagą.

Przykład konkurencji: Według danych z roku akademickiego 2024/2025, na kierunek lekarski na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, liczba kandydatów na jedno miejsce przekraczała 15 osób, a na Uniwersytecie Jagiellońskim Collegium Medicum blisko 12 osób. Progi punktowe z matur często oscylują wokół 90% z każdego z wymaganych przedmiotów rozszerzonych, a czasem nawet wyżej. To pokazuje, że każdy punkt na maturze jest na wagę złota.

Proces Rekrutacji i Dodatkowe Kryteria

Proces rekrutacji zazwyczaj odbywa się poprzez elektroniczny system IRK (Internetowa Rejestracja Kandydatów). Obejmuje on:
1. Rejestracja: Założenie konta w systemie, wypełnienie danych osobowych.
2. Wybór kierunków: Wybór maksymalnie kilku kierunków (zgodnie z regulaminem uczelni).
3. Wniesienie opłaty rekrutacyjnej: Zazwyczaj kilkadziesiąt złotych za każdy wybrany kierunek.
4. Wprowadzenie wyników matur: Po ogłoszeniu wyników egzaminu maturalnego, kandydaci wprowadzają swoje punkty do systemu.
5. Kwalifikacja: System automatycznie przelicza punkty i tworzy listę rankingową.
6. Ogłoszenie wyników: Kandydaci dowiadują się, czy zostali zakwalifikowani.
7. Składanie dokumentów: Osoby zakwalifikowane mają kilka dni na złożenie kompletu dokumentów papierowych (świadectwo maturalne, zdjęcia, zaświadczenie lekarskie) w wyznaczonym terminie.

Dodatkowe kryteria: Choć matura jest dominująca, niektóre uczelnie stosują dodatkowe kryteria:
* Osiągnięcia w olimpiadach: Laureaci i finaliści olimpiad przedmiotowych (biologia, chemia, fizyka, matematyka) są często przyjmowani poza konkursem maturalnym lub otrzymują dodatkowe punkty. To doskonała ścieżka dla wybitnych uczniów.
* Rozmowy kwalifikacyjne/testy sprawności: Bardzo rzadko na kierunkach lekarskich, ale mogą pojawić się na kierunkach takich jak fizjoterapia (testy sprawności fizycznej) czy pielęgniarstwo (test predyspozycji).

Praktyczne Porady dla Kandydatów:

* Planuj z wyprzedzeniem: Nie zostawiaj nauki do matury na ostatnią chwilę. Rozpocznij intensywne przygotowania na rok lub dwa lata przed egzaminem.
* Kursy przygotowawcze: Rozważ udział w kursach przygotowawczych oferowanych przez uczelnie lub prywatne instytucje. Mogą one uporządkować wiedzę i pomóc w efektywniejszej nauce technik rozwiązywania zadań.
* Samodzielna praca: Rozwiązuj jak najwięcej zadań maturalnych z poprzednich lat. Korzystaj z różnych zbiorów zadań i podręczników. Pamiętaj, że kluczem jest zrozumienie, a nie tylko zapamiętywanie.
* Konsultacje z nauczycielami: Wykorzystaj wiedzę i doświadczenie swoich nauczycieli. Nie wstydź się zadawać pytań.
* Zdrowy styl życia: Pamiętaj o równowadze. Odpowiednia dieta, sen i aktywność fizyczna są kluczowe dla efektywnej nauki i radzenia sobie ze stresem.
* Plan B: Zawsze warto mieć alternatywny plan, biorąc pod uwagę bardzo wysoką konkurencję. Kierunki takie jak biotechnologia, analityka medyczna, czy biologia medyczna mogą być dobrym punktem wyjścia do dalszego rozwoju w obszarze nauk o zdrowiu.

Studia w Języku Angielskim (English Division)

Wiele polskich uniwersytetów medycznych oferuje studia w języku angielskim na kierunku lekarskim, lekarsko-dentystycznym czy farmacji. Są one płatne, a ich koszt waha się od 10 000 do 15 000 euro rocznie. Choć głównie skierowane do studentów zagranicznych, są dostępne także dla kandydatów z Polski, którzy zdobyli odpowiednie wyniki na maturze międzynarodowej (IB) lub wykażą się biegłą znajomością języka angielskiego (np. certyfikatami takimi jak IELTS, TOEFL). To otwiera drogę do międzynarodowej kariery i nauki w zróżnicowanym kulturowo środowisku.

Praktyka Czyni Mistrza: Rola Doświadczenia Klinicznego w Edukacji Medycznej

Studia medyczne to nie tylko książki i wykłady, ale przede wszystkim intensywna nauka praktyczna. To właśnie w szpitalach, klinikach i poradniach studenci przekuwają teorię w realne umiejętności, stając się częścią zespołu medycznego i ucząc się pracy z pacjentem.

Praktyki Obowiązkowe – Fundament Kształcenia

Każdy kierunek medyczny, szczególnie lekarski, pielęgniarstwo, fizjoterapia czy ratownictwo medyczne, obliguje studentów do odbywania regularnych praktyk klinicznych. Ich harmonogram i zakres są ściśle określone w programie studiów:
* Pierwsze lata: Studenci zazwyczaj spędzają czas na oddziałach obserwując pracę lekarzy i pielęgniarek. Uczą się podstawowych procedur, takich jak pomiar ciśnienia, pulsu, temperatury, higiena pacjenta, a także obsługi prostego sprzętu medycznego.
* Lata kliniczne (3-6 rok dla medycyny): To czas intensywnych rotacji na różnych oddziałach szpitalnych – od chorób wewnętrznych, chirurgii, pediatrii, ginekologii, po psychiatrię czy intensywną terapię. Studenci pod nadzorem lekarzy prowadzą wywiady, badają pacjentów, asystują przy zabiegach, uczą się interpretować wyniki badań i uczestniczą w obchodach lekarskich. To czas, kiedy zaczynają myśleć klinicznie i widzieć złożoność problemów zdrowotnych.
* Praktyki kierunkowe: Na kierunkach takich jak fizjoterapia studenci odbywają praktyki w ośrodkach rehabilitacyjnych, ucząc się konkretnych technik terapeutycznych. Pielęgniarki spędzają setki godzin na oddziałach, doskonaląc umiejętności opieki.

Wartość praktyk:
* Bezpośredni kontakt z pacjentem: To bezcenne doświadczenie, które uczy empatii, komunikacji i radzenia sobie z trudnymi emocjami. Studenci mierzą się z chorobą, cierpieniem, ale też z radością powrotu do zdrowia.
* Praca w zespole: Uczą się współpracować z lekarzami, pielęgniarkami, fizjoterapeutami, farmaceutami i innymi specjalistami, co jest kluczowe w kompleksowej opiece.
* Rozwój umiejętności „miękkich”: Odporność na stres, umiejętność szybkiego podejmowania decyzji, krytyczne myślenie, odpowiedzialność.
* Uczenie się od najlepszych: Praktyki to szansa na obserwowanie doświadczonych specjalistów i czerpanie z ich wiedzy i doświadczenia. Wielu studentów znajduje swoich mentorów właśnie podczas praktyk.

Praktyki Wakacyjne i Staże – Dodatkowe Doświadczenie

Poza obowiązkowymi praktykami, studenci mają możliwość zdobywania dodatkowego doświadczenia w okresie wakacyjnym. Wiele szpitali i placówek medycznych oferuje płatne lub bezpłatne staże wakacyjne, które pozwalają na:
* Pogłębienie wiedzy w wybranej dziedzinie: Jeśli student interesuje się chirurgią, może spędzić wakacje na oddziale chirurgicznym.
* Wzbogacenie CV: Dodatkowe praktyki i staże zwiększają atrakcyjność absolwenta na rynku pracy i w procesie ubiegania się o specjalizację.
* Networking: Nawiązanie kontaktów z lekarzami i innymi profesjonalistami, co może zaowocować przyszłą współpracą.
* Zweryfikowanie własnych zainteresowań: Czasem dopiero po praktycznym doświadczeniu student odkrywa, czy dana specjalizacja jest dla niego.

Przykład: Studentka 4. roku medycyny, Anna, postanowiła spędzić lipiec na oddziale kardiologii inwazyjnej w jednym z wiodących szpitali w Warszawie. Przez miesiąc obserwowała zabiegi koronarografii i angioplastyki, uczyła się interpretacji EKG i asystowała przy przyjmowaniu pacjentów. To doświadczenie utwierdziło ją w przekonaniu, że kardiologia to jej przyszłość, a zdobyte kontakty pomogły jej w wyborze promotora pracy magisterskiej.

Warto pamiętać, że praktyki i staże to nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim niepowtarzalna szansa na rozwój, która w przyszłości zaowocuje pewnością siebie i kompetencjami niezbędnymi do pełnienia odpowiedzialnej roli w systemie opieki zdrowotnej.

Perspektywy Po Dyplomie: Specjalizacje, Rozwój Zawodowy i Rola Absolwentów

Ukończenie studiów medycznych to dopiero początek drogi. Prawdziwa kariera i specjalistyczne umiejętności zdobywa się w procesie podyplomowego kształcenia, które w Polsce jest ściśle regulowane i niezwykle wymagające.

Staż Podyplomowy i Lekarski Egzamin Końcowy (LEK/LDEK)

Dla absolwentów kierunku lekarskiego i lekarsko-dentystycznego, po sześciu latach studiów czeka jeszcze jeden obowiązkowy etap – staż podyplomowy. Trwa on 13 miesięcy i jest formą nadzorowanej pracy w różnych dziedzinach medycyny (m.in. choroby wewnętrzne, chirurgia, pediatria, medycyna rodzinna, anestezjologia i intensywna terapia, medycyna ratunkowa), często w kilku placówkach. Celem stażu jest praktyczne przygotowanie do samodzielnego wykonywania zawodu.

Po zakończeniu stażu, przyszli lekarze przystępują do Lekarskiego Egzaminu Końcowego (LEK), a dentyści do Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego (LDEK). Jest to